مراقبت های بعد از زایمان

“بعد از زایمان چه کارهایی باید انجام بدیم؟” یا “چه کارهایی نباید بعد از زایمان انجام داد؟” این سوال بسیاری از بانوان است که تازه فارغ شده‌اند و می‌خواهند این دوران را به راحتی سپری کنند.

چه زایمان طبیعی انجام داده باشید و چه سزارین، فرقی نمی‌کند! در هفته‌ های اول بعد از زایمان باید مراقبت های بعد از زایمان را انجام دهید تا دوران نقاهت کوتاه‌تر شود و سریع‌تر بهبودی خود را پیدا کنید.

برای دریافت یک برنامه مراقبتی مناسب پس از زایمان و نظارت بر روند بهبودی، مراجعه به دکتر فائزه حلیمی می‌تواند به تشخیص و پیشگیری از عوارض احتمالی کمک کند.

خود مراقبتی در خانه بعد از زایمان

خود مراقبتی در خانه بعد از زایمان

برای آنکه بدانید رعایت چه نکاتی بعد از زایمان به شما کمک می کند تا این دوران را به راحتی پشت سر بگذارید به موارد زیر توجه کنید:

استراحت بعد از زایمان

به دنیا آمدن نوزاد کاری سخت و دشوار برای مادر است با این حال بعد از زایمان نمی‌توانید طولانی مدت در بیمارستان بستری شوید و تحت مراقبت باشید.

علاوه بر آن نوزاد تمام مدت نیاز به مراقبت دارد که ممکن است این امر برای مادر بسیار خسته کننده باشد.

چند هفته اول بعد از زایمان مهم ترین زمان برای استراحت کردن شما است. سعی کنید همزمان با خوابیدن نوزادتان، شما هم بخوابید یا این زمان را به استراحتتان اختصاص دهید تا روند بهبودی شما سریع‌تر طی شود.

تغذیه پس از زایمان

تغذیه مناسب پس از زایمان نقش مهمی در بازیابی انرژی بدن، ترمیم بافت‌ها، بهبود زخم‌ها و افزایش کیفیت شیر ​​مادر دارد.

در این دوران، بدن مادر به مواد مغذی بیشتری نیاز دارد، بنابراین پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل می‌تواند روند بهبودی را تسریع کرده و از مشکلاتی مانند ضعف، کم‌خونی و یبوست جلوگیری کند.

بعد از زایمان چه غذاهایی بخوریم؟

پس از زایمان، بهتر است از غذاهای مغذی سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی استفاده کنیم. مصرف میوه‌ها، سبزیجات تازه، لبنیات، گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و غلات کامل به تأمین نیازهای بدن کمک می‌کند.

غذاهای حاوی آهن و پروتئین می‌توانند در جبران خون از دست رفته و افزایش انرژی مادر مؤثر باشند.

چه غذاهایی پس از زایمان ممنوع است؟

توصیه می‌شود مصرف غذاهای پرچرب، فست فودها، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و غذاهای حاوی قند زیاد محدود شود.

مصرف بیش از حد کافئین نیز ممکن است بر کیفیت خواب مادر و نوزاد تأثیر بگذارد. در دوران شیردهی، بهتر است هر غذایی که باعث ناراحتی یا حساسیت در نوزاد می‌شود را با توصیه پزشک از رژیم غذایی حذف کنید.

نوشیدن آب و مایعات پس از زایمان

نوشیدن آب و مایعات کافی پس از زایمان بسیار مهم است، به خصوص اگر به نوزاد خود شیر می‌دهید.

مصرف روزانه آب، شیر، دوغ کم نمک و آب میوه‌های طبیعی به جلوگیری از کم آبی بدن، کاهش یبوست و افزایش تولید شیر مادر کمک می‌کند.

بهتر است در طول روز به طور مرتب مایعات بنوشید و منتظر نمانید تا احساس تشنگی کنید.

اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین بعد از زایمان

در دوره نقاهت بعد از زایمان خصوصا اگر با روش زایمان سزارین نوزاد خود را به دنیا آورده‌اید، به هیچ عنوان جسم سنگینی را بلند نکنید تا زخم ها بهبود یابد.

محدود کردن بالا رفتن از پله بعد از زایمان

بعد از انجام زایمان سعی کنید حدالامکان از پله ها استفاده نکنید یا تعداد دفعات بالا و پایین رفتن از پله را در دوران نقاهت محدود کنید.

رابطه جنسی بعد از زایمان

بدن شما بعد از زایمان برای بهبود یافتن به زمان نیاز دارد علاوه بر آن اغلب زنان بعد از طی کردن روند زایمان به دلیل درد ناشی از جای زخم و بخیه ها تمایلی به نزدیکی با همسرشان ندارند.

پزشک زنان در این باره به شما توصیه خواهد کرد که تا چند هفته بعد از زایمان (حدودا 20 روز) برای رابطه جنسی صبر کنید و به زخم ها فرصت دهید تا التیام یابد و خونریزی و ترشحات بعد از زایمان به حداقل خود برسد.

رفع یبوست بعد از زایمان

اکثر مادران بعد از زایمان به یبوست دچار می‎شوند.

در این دوران بهتر است با استفاده از درمان های خانگی یعنی مصرف مواد غذایی پر فیبر (میوه ها و سبزیجات) و نوشیدن مایعات در طول روز برای برطرف کردن یبوست کمک بگیرید.
ابتلا به یبوست خصوصا در دوران نقاهت بعد از زایمان یکی از اذیت کننده ترین مشکلاتی است که ممکن است برای زنان تازه فارغ شده به وجود آید، برای رهایی از این مشکل آزار دهنده بهتر است از ملین های طبیعی و مصنوعی کمک بگیرید.

ورزش‌های مناسب

ورزش کردن یکی از مهم‌ترین نیازهای مراقبتی پس از زایمان است که توسط اکثر مادران نادیده گرفته می‌شود.

بدن شما در دوران بارداری دچار تغییرات زیادی می‌شود که بر ظاهر شما تأثیر می‌گذارد. با انجام ورزش می‌توانید ظرف چند ماه تا چند سال به فرم بدنی ایده‌آل خود بازگردید.

انجام ورزش‌ها و فعالیت‌های سنگین تا چند هفته پس از زایمان ممنوع است و باید به بدن خود زمان کافی برای ترمیم بافت و بازیابی قدرت بدهید. مناسب‌ترین ورزش در هفته‌های اول پس از زایمان، پیاده‌روی‌های کوتاه خواهد بود.

پیشگیری از بارداری بعد از زایمان

پیشگیری از بارداری بعد از زایمان:

شاید موضوع پیشگیری از بارداری بعد از زایمان کمی برایتان عجیب به نظر برسد اما شما می‎توانید بعد از زایمان خصوصا زمانی که هنوز عادت ماهانه نشده‌اید، مجددا باردار شوید.

مصرف ویتامین بعد از زایمان

مکمل هایی را که در دوران بارداری از آنها استفاده می‎کردید را ادامه دهید یا از مولتی ویتامین هایی که حاوی آهن است در این دوران استفاده کنید تا بدنتان تقویت شود.

ناحیه پرینه

ناحیه پرینه بین واژن و مقعد است که بعد از زایمان طبیعی درد و ناراحتی را در این ناحیه احساس می‎کنید.

توصیه می‌شود تا یک ماه برای کاهش درد این نکات را رعایت کنید:

• از توالت فرنگی استفاده کنید.
• از ایستادن طولانی مدت خودداری کنید.
• برای کاهش درد 10 تا 15 دقیقه در آب گرم بنشینید.
• طبق تجویز پزشک داروها را در سر وقت مصرف کنید.

موارد دیگری که بعد از زایمان برای خود مراقبتی بیشتر باید انجام دهید

انجام مراقبت های زیر نیز ضروری است.

• از نوشیدنی های الکلی و کافئین دار پرهیز کنید.
• به هیچ عنوان در حمام برای تمیز کردن ناحیه واژن و پرینه از لیف استفاده نکنید.
• محل بخیه خود را تمیز نگه دارید و بعد از حمام رفتن آن را به حوله تمیز یا حرارت بسیار ملایم سشوار خشک کنید.
• روزانه به مقدار 8 لیوان بزرگ از مایعات استفاده کند. برای این کار مصرف آب یا شیر می‎تواند گزینه خوبی برای شما باشد.
• از آنجایی که نوزاد از شیر مادر تغذیه می‎کند بهتر است هر روز نوک سینه خود را تمیز کرده و آن را در معرض هوا قرار دهید تا خشک شود.
•  از وعده های غذایی سالم استفاده کنید. بهتر است در هفته های اول بعد از زایمان از غذاها و خوراکی های سالم استفاده کنید چرا که مواد غذایی مغذی به بهبودی شما در این زمان کمک می‎کند.
• قدم زدن گزینه خوبی برای شروع یک ورزش ملایم بعد از زایمان است.

کارهای ممنوعه بعد از زایمان

برای حفظ سلامت خودتان و نوزادتان بعد از زایمان از انجام یکسری از کارها باید اجتناب کرد که این موارد شامل موارد زیر می باشند:

• جابجایی اجسام سنگین
• انجام ورزش های سنگین و پرفشار
• مصرف غذاهای چرب و نوشیدنی‌های کافئین‌دار
• نوشیدن آب کمتر از مقدار توصیه شده
• مصرف دخانیات، مواد مخدر و الکل
• نداشتن ارتباط با دیگران و بروز ندادن ناراحتی
• رابطه جنسی قبل از زمان تعیین شده

علائم خطر پس از زایمان که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند

دوران پس از زایمان معمولاً با درد، خستگی و تغییرات جسمی همراه است، اما برخی از علائم می‌توانند نشان دهنده عفونت، خونریزی شدید یا سایر عوارض جدی باشند.

اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، بهتر است در اسرع وقت با متخصص زنان مشورت کنید یا به یک مرکز پزشکی مراجعه کنید.

تب پس از زایمان

دمای بالاتر از 100.4 درجه فارنهایت (38 درجه سانتیگراد)، به خصوص اگر همراه با لرز، ضعف یا درد باشد، می‌تواند نشانه عفونت در رحم، بخیه‌ها یا سایر قسمت‌های بدن باشد.

تب مداوم پس از زایمان نیاز به مراقبت پزشکی دارد.

خونریزی شدید پس از زایمان

خونریزی واژینال برای چند هفته پس از زایمان طبیعی است، اما اگر خونریزی بسیار شدید باشد، لخته‌های بزرگی دفع شود یا مجبور شوید در مدت زمان کوتاهی چندین نوار بهداشتی را عوض کنید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

درد شدید شکم یا لگن

احساس درد و گرفتگی خفیف در چند روز اول طبیعی است، اما درد شدید، ناگهانی یا مداوم در ناحیه شکم یا لگن می‌تواند نشانه عفونت، التهاب یا سایر مشکلات پس از زایمان باشد و نباید نادیده گرفته شود.

ترشحات بدبو

ترشحات پس از زایمان به تدریج کاهش می‌یابد، اما اگر بوی قوی و نامطبوعی داشته باشد یا با تب و درد همراه باشد، ممکن است نشانه عفونت رحم یا واژن باشد و نیاز به درمان دارد.

تنگی نفس و درد قفسه سینه

تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضربان قلب غیرطبیعی یا احساس فشار در قفسه سینه علائم هشدار دهنده‌ای هستند که می‌توانند مربوط به مشکلات جدی مانند لخته شدن خون یا عوارض قلبی باشند.

در چنین مواردی، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

افسردگی بعد از زایمان و نشانه های آن

افسردگی بعد از زایمان و نشانه های آن

افسردگی بعد از زایمان یکی از اختلالات شایعی است که اکثر مادران بعد از زایمان آن را تجربه می‎کنند که معمولا شامل نوسانات خلقی، اضطراب، گریه، مشکل در خوابیدن و… می‌شود.

افسردگی بعد از زایمان معمولا در 2 تا 3 روز اول بعد از متولد شدن نوزاد به وجود می‎آید و ممکن است تا دو هفته با شما همراه باشد.

در صورتی که هر یک از علائم زیر را تجربه کردید توصیه می‎شود فورا آن را باید پزشک درمیان بگذارید:

•  خلق افسرده در بیشتر روز و به مدت دو هفته.
• افکار ناامیدی، اضطراب، گناه، وحشت یا بی ارزشی.
• در انجام کارهای معمولی در خانه برای مراقبت از خود یا کودکتان مشکل دارید.
• افکار آسیب رساندن به خود یا کودکتان (این موضوع افکار خودکشی را در بر می‌گیرید.)

با متولد شدن نوزاد هیجانات فوق العاده قدرتمندی از حس شادی گرفته تا ترس و اضطراب را تجربه می‎کنید.

با این حال ممکن است چیزی را که انتظارش را ندارید برایتان رخ دهد! اگر دچار افسردگی بعد از زایمان شده‌اید بهتر است قبل از شدت یافتن این مسئله از یک روانشناس در این زمینه کمک بگیرید.

سوالات پرتکرار