مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی چیست؟

مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی یکی از عوارض جدی دوران بارداری است که معمولاً در مادران مبتلا به فشار خون بالا ایجاد می‌شود.

این عارضه که با نام مسمومیت بارداری نیز شناخته می‌شود، اغلب پس از هفته بیستم بارداری بروز می‌کند. به همین دلیل، مادرانی که در دوران بارداری دچار افزایش فشار خون هستند، بیشتر در معرض ابتلا به پره‌اکلامپسی قرار دارند.

البته مسمومیت بارداری تنها به افزایش فشار خون محدود نمی‌شود. در این وضعیت، علاوه بر بالا رفتن فشار خون، پروتئین در ادرار دفع می‌شود و ممکن است عملکرد اندام‌هایی مانند کلیه‌ها، کبد و سایر اعضای بدن نیز دچار اختلال شود.

پره‌اکلامپسی گاهی پس از زایمان نیز رخ می‌دهد که به آن پره‌اکلامپسی پس از زایمان یا پست‌پارتوم پره‌اکلامپسی گفته می‌شود.

در این عارضه، فشار خون مادر از هفته بیستم بارداری از حد طبیعی بالاتر می‌رود و می‌تواند عملکرد کلیه، کبد و سایر اندام‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهد

مسمومیت بارداری چه علائمی دارد؟

مسمومیت بارداری چه علائمی دارد؟

این بیماری علائم قابل توجهی دارد که با هم بروز می کنند و ممکن است هیچ نگرانی برای مادر ایجاد نکند.

متأسفانه این بیماری می تواند بدون علائم هشدار دهنده در مادر بروز کند و اگر مادر تحت آزمایش ها و معاینات روتین قرار نگیرد، ممکن است تشخیص داده نشود.

اگر سطح آگاهی خود را نسبت به علائم بیماری‌ های مختلف افزایش دهید در صورت مواجهه با هر کدام از عوارض پنهان و آشکار آنها سریعاً به وجود بیماری پی برده و می‌ توانید اقدامات لازم را جهت کنترل و درمان انجام دهید.

اولین علامتی که در مادر مبتلا به پره اکلامپسی مشاهده می شود، فشار خون بالا در دوران بارداری است.

در زیر برخی از علائمی که مادر در طول پره اکلامپسی تجربه می‌کند، آورده شده است:

• پروتئینوری: افزایش پروتئین در ادرار
• ترومبوسیتوپنی: کاهش سطح پلاکت در خون
• مشکلات کبدی
• سردرد شدید
• تغییر در بینایی و علائمی مانند تاری دید
• تنگی نفس به دلیل تجمع مایع در ریه‌ها
• درد در قسمت بالای شکم، معمولاً زیر دنده‌ها و سمت راست
• افزایش ناگهانی وزن و ادم گوده‌گذار و غیر گوده‌گذار و تورم ناگهانی صورت

تمام علائم فوق را می‌توان علائم پرخطر در بارداری دانست.

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، بسیار مهم است که فوراً برای معاینه و درمان به موقع با دکتر فائزه حلیمی، متخصص زنان و زایمان، مشورت کنید.

چرا به پره اکلامپسی در بارداری مبتلا می‌شویم؟ (علت مسمومیت بارداری)

شاید برای شما هم این سؤال پیش آمده باشد که چرا بعضی از مادران در دوران بارداری به پره‌اکلامپسی مبتلا می‌شوند.

واقعیت این است که هنوز علت دقیق این عارضه به‌طور کامل مشخص نیست، اما عوامل مختلفی در بروز آن نقش دارند.

بسیاری از پژوهشگران معتقدند که مهم‌ترین عامل، اختلال در عملکرد جفت است.

در این شرایط، رگ‌های خونی جفت به‌درستی رشد یا عمل نمی‌کنند و همین موضوع می‌تواند زمینه‌ساز بروز پره‌اکلامپسی شود.

علاوه بر این، برخی عوامل احتمال ابتلا به مسمومیت بارداری را افزایش می‌دهند، از جمله:

• سابقه ابتلا به پره‌اکلامپسی در بارداری قبلی
• بارداری چندقلویی که نسبت به بارداری تک‌قلویی خطر بیشتری دارد.
• ابتلا به فشار خون مزمن قبل از بارداری یا در اوایل دوران بارداری
• ابتلا به دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲ یا دیابت بارداری
• وجود بیماری‌های کلیوی یا نارسایی کلیه
• ابتلا به بیماری‌های خودایمنی
• بارداری از طریق روش‌های کمک‌باروری و درمان ناباروری

انواع مسمویت بارداری

در ادامه با انواع پره اکلامپسی اشنا خواهید شد:

مسمومیت بارداری خفیف یا پره آکلامپسی خفیف

مسمومیت بارداری خفیف یا پره آکلامپسی خفیف؟

برخی از بانوان ممکن است در دوره بارداری آسیب‌ هایی مانند مسمومیت را تجربه کنند، به طور کلی مسمومیت بارداری درجه‌ بندی شده است برخی از افراد این عارضه را بسیار خفیف تجربه کرده و دسته دیگر ممکن است با مسمومیت‌ های شدید مواجه شوند.

مسئله قابل توجه این است که افزایش فشار خون در دوران بارداری تا حد بسیار زیادی طبیعی می‌ باشد زیرا گردش خون به دلیل رشد جنین در بدن افزایش پیدا کرده و البته متخصصان با مراقبت‌ های بیشتر در هر دوره چکاپ فشار خون مادر را اندازه‌ گیری کرده تا مبادا از حد نرمال افزایش پیدا کند.

باید بدانید که مسمومیت بارداری خفیف برای اغلب بانوان اتفاق می‌ افتد، بسیاری از کسانی که دوره بارداری را تجربه کرده‌ اند در ماه‌ های آخر ممکن است در ابتدای صبح کمی تورم را در دست‌ ها و پاها تجربه کنند چنین شرایطی از نظر متخصصان مسمومیت بارداری خفیف می‌ باشد.

مسمومیت بارداری در حد جزئی با مراقبت بیشتر هیچگونه خطری برای مادر و جنین نخواهد داشت، اگر متخصصان به وجود مسمومیت بارداری در بدن بانوان مشکوک شوند با انجام آزمایشات مختلف شدت این عارضه را بررسی خواهند کرد.

اگر مقدار محدودی پروتئین از طریق ادرار از بدن بانوان دفع شود نشان دهنده این است که مادر با مسمومیت بارداری مواجه شده و البته حجم پروتئین دفع شده از طریق ادرار تعیین می‌ کند که مسمومیت تا چه درصد افزایش یافته و معمولاً کم بودن میزان پروتئین نشانه مسمومیت بارداری خفیف است.

از دیگر نشانه‌ های پره اکلامپسی خفیف می‌ توان به افزایش وزن غیر طبیعی اشاره کرد، به طور معمول بانوان در هفته باید حدوداً نیم کیلو وزن گیری داشته باشند.

اگر پزشک متوجه شود که این افزایش وزن در هفته یک کیلو و یا بیشتر است متوجه خواهد شد که فرد با مسمومیت بارداری خفیف مواجه است و می‌ توانند با فرایندهای خاص شرایط را تحت کنترل درآورده تا مبادا مسمومیت به حد شدید برسد.

مسمومیت بارداری شدید یا پره‌آکلامپسی شدید

مسمومیت بارداری شدید یا پره‌آکلامپسی شدید؟

مسمومیت بارداری یکی از عوارضی است که بانوان ممکن است در دوره‌ های مختلف به آن مواجه شوند، اما مسمومیت بارداری در حد خفیف چندان خطرناک نیست و با مراقبت‌ های ساده تحت کنترل در می‌ آید، اما مسمومیت بارداری زمانی خطرناک و نگران کننده است که پزشک تشخیص دهد این عارضه در حد بسیار شدید رخ داده و فشار خون بسیار بالا مانع از ادامه بارداری خواهد شد.

اگر پزشک تشخیص دهد که علت تورم و پف شدید در تمامی بخش‌ های بدن و در طی ساعات روز همچنان ادامه پیدا می‌ کند نشان دهنده وجود مسمومیت بارداری در حد شدید است.

افرادی که با مسمومیت‌ های شدید مواجه هستند معمولا دید درست و شفافی نداشته و در طی روز به صورت پیوسته سردردهای مداوم را تجربه می‌ کنند و در ساعات و موقعیت‌ های مختلف این سردردها آنقدر شدت پیدا می‌ کند که مانع از ادامه فعالیت‌ های روزانه خواهد شد.

اگر مسمومیت بارداری در حد شدید ادامه پیدا کند منجر به سقط جنین شده و مادر خطرات و آسیب‌ های بسیار جدی را تجربه می‌ کند.

فشار خون بالا معمولاً خطر سکته‌ های قلبی و مغزی را افزایش داده و اگر این عارضه درمان نشود عواقب جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.

با نزدیک شدن به هفته‌ های آخر بارداری با کمی تحرک ممکن است مادر با تنگی نفس و یا کمبود اکسیژن مواجه شود اما کسانی که با پره اکلامپسی شدید مواجه هستند این عارضه را در حد بسیار شدید تجربه کرده و ممکن است این تنگی نفس اختلالات زیادی را برای آنها به همراه آورد و نیاز است که حتماً تحت نظر متخصصان قرار بگیرند.

درمان پره اکلامپسی چیست؟

درمان اصلی پره اکلامپسی زایمان است. بنابراین، تلاش می‌شود تا بارداری به بهترین شکل ممکن پیش برود و در صورت لزوم، زایمان انجام شود.

زمان زایمان به شدت پره اکلامپسی و شرایط مادر و جنین بستگی دارد.

اگر پره اکلامپسی خفیف باشد، همه چیز تا زمان زایمان به طور طبیعی پیش می‌رود.

با این حال، اگر شدید باشد، زایمان زودرس انجام می‌شود و بارداری خاتمه می‌یابد. داروهایی که برای درمان پره اکلامپسی شدید استفاده می‌شوند عبارتند از:

• داروهای کاهش دهنده فشار خون
• داروهای ضد تشنج مانند سولفات منیزیم
• کورتیکواستروئیدها برای رشد و تکامل ریه‌های جنین در صورت نیاز به زایمان زودرس

درمان خانگی پره اکلامپسی

پره اکلامپسی وضعیتی نیست که بتوانید بدون نظارت پزشک آن را درمان کنید.

برای درمان این مشکل، اگر مشکل شما حاد نیست، می‌توانید از بستری شدن در بیمارستان خودداری کنید و درمان را در خانه ادامه دهید.

به شما رژیم غذایی داده می‌شود و از شما خواسته می‌شود فشار خون خود را کنترل کنید.

می‌توانید از پزشک خود کمک بگیرید و سوالات خود را از یک ماما بپرسید تا مشاوره تلفنی زنان و زایمان دریافت کنید.

رژیم غذایی برای درمان پره اکلامپسی

برای کنترل و مدیریت فشار خون در پره اکلامپسی، رژیم غذایی تغذیه‌ای زیر برای مادر توصیه می‌شود:

• روزانه از فیبر فراوان استفاده کنید.
• مصرف کلسیم در رژیم غذایی را افزایش دهید.
• مصرف غذاهای کم نمک و کنترل فشار خون
• نوشیدن مایعات کافی برای کنترل ادم محیطی
• کاهش مصرف غذاهای چرب برای مدیریت آنزیم‌های کبدی