فرایند تخمک کشی یا عمل پانکچر یکی از مهمترین مراحل درمان ناباروری با روش هایی مثل آی وی اف است.
زمانی که این اقدام صورت می پذیرد باید مراقبت هایی مثل استراحت درست، مصرف داروهای تجویز شده و ممنوعیت رابطه جنسی تا مدت زمان تعیین شده از طرف پزشک رعایت شود.
در صورتی که مراقبت های بعد از تخمک کشی با دقت و حساسیت بالا صورت پذیرد شانس موفقیت بارداری نیز افزایش خواهد یافت.
مهمترین نکات مراقبتی بعد از تخمک کشی
مهمترین نکات مراقبتی بعد از تخمک کشی
زمانی که تخمک کشی انجام می‌شود تغییراتی در بدن رخ می دهد که برای مدیریت آنها فرد باید نکاتی که از طرف پزشک متخصصی مانند دکتر فائزه حلیمی گفته می‌شود را به دقت رعایت کند.
بعد از تخمک کشی به دلیل مصرف داروهای تحریک کننده یا به علت ورود سوزن از طریق واژن به داخل تخمدان ها تغییراتی در این محدوده اتفاق می افتد.
معمولا تخمدان ها بزرگ تر و حساس تر می‌شود و ممکن است فرد کمی نفخ شکمی داشته باشد.
بعد از تخمک کشی دردهای زیر شکم و شبیه به قاعدگی کاملا شایع است.
حتی ممکن است فرد در کنار لکه بینی و خونریزی خفیف، حس خواب آلودگی یا گیجی داشته باشد.
معمولا چنین حالاتی چند روز تا ساعت برای اکثر بانوان با شدت متغیر اتفاق می افتد.
نباید نگران این تغییرات باشید زیرا شرایط کاملا طبیعی است و با رعایت نکات مراقبتی وضعیت بهبود پیدا می کند.
استراحت بعد از تخمک کشی
بلافاصله بعد از تخمک کشی فرد باید استراحت نسبی را اولویت قرار دهد.
از آنجایی که فرد تحت بیهوشی قرار گرفته یا داروی آرام بخش استفاده نموده اند رانندگی برای آنها مناسب نیست، پس بهتر است یک نفر را در روز تخمک کشی همراه داشته باشید.
از انجام فعالیت های غیرضروری، فعالیت های فیزیکی یا حتی از کارهای ذهنی سنگین خودداری کنید و اجازه دهید که بدن استراحت کند.
اگر در چند روز ابتدایی دچار نفخ هستید بدن را تحت فشار قرار ندهید، اجازه دهید که با استراحت بهتر و تغذیه مناسب این حالت برطرف شود.
اگرچه ورزش های سنگین بعد از تخمک کشی ممنوع است اما می توانید پیاده روی های خیلی سبک را حتی در محیط خانه انجام دهید.
مدیریت درد و کرامپ شکمی
بعد از تخمک کشی معمولا افراد تجربه کرامپ یا تیر کشیدن بخش انتهایی شکم و یا حس فشار در لگن را تجربه می کنند.
این درد ممکن است یک طرفه یا دو طرفه باشد و از حد خفیف تا شدید متغیر است.
برای اینکه بتوانید چنین وضعیتی را به خوبی مدیریت کنید در کنار استراحت مناسب باید مصرف مایعات را افزایش دهید.
اگر از نظر پزشک مانعی وجود ندارد می توانید از کیسه آب گرم ملایم استفاده کنید و مسکن هایی که پزشک تجویز می کند را به درستی در زمان مناسب مصرف کنید.
معمولا پزشکان از استامینوفن استفاده می کنند، پس بهتر است که از مصرف خودسرانه سایر مسکن ها مثل ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن خوداری کنید.
زیرا وضعیت بیماران از نظر پزشک بررسی شده و مسکن مطابق با شرایط آنها تجویز می‌شود.
خونریزی یا لکه بینی بعد از تخمک کشی
بعد از تخمک کشی ممکن است افراد برای چند روز لکه بینی های خفیف داشته باشند و ترشحات صورتی و یا قهوه ای را با مقدار بسیار محدود مشاهده کنند.
البته اگر خونریزی بسیار کم باشد کاملا طبیعی است و جای نگرانی ندارد، اما علائم هشداردهنده را باید در این مورد جدی بدانید.
خونریزی های شدید بعد از تخمک کشی، خارج شدن لخته های بزرگ و نیاز به تعویض پد روزانه در زمان کوتاه می تواند یک نشانه هشداردهنده باشد.
از جمله مراقبت هایی که در این شرایط باید انجام دهید این است که در صورت تشدید عارضه فورا با پزشک تماس بگیرید.
بهتر است که از تامپون یا کاپ قاعدگی استفاده نکنید و برای رعایت بهداشت و مراقبت از سلامت خود بعد از تخمک کشی برای خونریزی و لکه بینی از پد بهداشتی استفاده کنید.
در هر صورت باید استراحت خود را در این شرایط افزایش داده و با اصلاح تغذیه به رفع کمبود بدن ناشی از خونریزی کمک کنید.
اگر پزشک دارو یا راهکاری برای متوقف کردن خونریزی به شما ارائه می دهد با حساسیت و دقت بالا انجام پذیرد.
تغذیه بعد از تخمک کشی
از مهمترین مسائلی که بعد از تخمک کشی در مورد آن با بانوان صحبت می‌شود اصلاح تغذیه در این دوره حساس است.
گاهی اوقات با مصرف داروهای هورمونی برای تحریک تخمک گذاری بانوان دچار سندروم تحریک بیش از حد تخمدان می‌شوند و مهم است که برای کاهش یا پیشگیری از این عارضه تغذیه خود را اصلاح کنند.
بعد از تخمک کشی باید از مایعات بیشتری استفاده کنید، آب آبمیوه های طبیعی رقیق شده، نوشیدنی های حاوی الکترولیت و غذاهای مایع مثل سوپ برای جبران کم آبی بدن بسیار مناسب هستند.
مصرف مایعات در صورتی که تخمدان ها تحریک شده باشند به حفظ وضعیت متعادل در بدن کمک می کند و نباید اجازه دهید که بدن دچار کم آبی شود.
بعد از تخمک کشی باید از مقدار پروتئین بیشتری استفاده کنید، پروتئین به بهبود وضعیت بدن کمک می کند و باعث کاهش علائم نفخ خواهد شد.
تخم مرغ، مرغ، لبنیات، حبوبات، ماهی و مغزها منابع بسیار خوبی از پروتئین طبیعی هستند.
توصیه می‌شود که بعد از تخمک کشی از غذاهای سبک و کم حجم استفاده کنید.
برنج ساده، ماست، میوه های ملایم، سوپ و نان تست انتخاب مناسبی برای داشتن رژیم غذایی سبک است.
فراموش نکنید که بعد از تخمک کشی محدودیت های غذایی نیز وجود دارد، نباید از غذاهای چرب و سنگین و خوراکی های حاوی نمک زیاد استفاده کنید.
نوشابه ها و هر نوع نوشیدنی گازدار نفخ بعد از تخمک کشی را تشدید می کند.
اگر غذایی را مصرف کنید که باعث یبوست شود اختلالات گوارشی شرایط پیچیده ای را برای فرد ایجاد خواهد کرد.
فعالیت بدنی مناسب
فعالیت بدنی مناسب
استراحت و مراقبت برای همه بانوان پس از تخمک کشی ضروری است، اما به این معنا نیست که باید برای چندین روز استراحت مطلق داشته باشید.
روز اول را به استراحت گذرانده و پس از آن باید در کنار استراحت راه رفتن های آرام و کوتاه را در برنامه خود داشته باشید.
البته تا زمانی که پزشک اجازه نداده است نمی توانید ورزش هایی مثل دویدن، بدنسازی، پریدن، یوگای شدید یا بلند کردن اجسام سنگین را انجام دهید.
بعد از تخمک کشی معمولا تخمدان ها تحریک شده هستند و از حد معمول بزرگ تر و حساس تر می‌شوند.
اگر فعالیت های شدیدی انجام دهید ممکن است پیچ خوردگی تخمدان، ناراحتی و درد بیشتر و حتی تشدید خونریزی و افزایش نفخ را متحمل شوید.
رابطه جنسی بعد از تخمک کشی
تخمک کشی مرحله ای حساس در روش های درمان ناباروری زنان است، زمانی که بانوان تخمک کشی انجام می دهند تخمدان ها حساس تر می‌شوند و احتمالا فرد درد بیشتری را تجربه می کند.
این افراد تا زمانی که پزشک اجازه نداده نباید رابطه جنسی داشته باشند و هدف جلوگیری از پیچ خوردگی یا پارگی کیست ها می باشد.
اگر انتقال جنین در پیش باشد باید طبق برنامه درمان پیش رفت و برای شروع مجدد روابط جنسی حتما با پزشک خود مشورت کنید.
حمام و رعایت بهداشت شخصی بعد از تخمک کشی
پس از تخمک کشی در روزهای ابتدایی مانعی برای دوش گرفتن وجود ندارد.
توصیه می‌شود که تایم حمام را کوتاه کرده و به هیچ عنوان در وان، جکوزی یا استخر قرار نگیرید، در این صورت احتمال ایجاد عفونت بسیار زیاد است.
توصیه می‌شود که حمام کوتاه با آب گرم انجام داده و حتما بهداشت فردی را رعایت کنید، ناحیه تناسلی را باید خشک نگه داشته و به هیچ عنوان از تامپون به جای نوار بهداشتی استفاده نکنید.
توصیه بر این است که با پوشیدن لباس های زیر نخی و تمیز از افزایش ریسک عفونت جلوگیری نمایید.